'Yaparsın Şekerim' Diyen Ses Sustu: Haldun Dormen'i Kaybettik
Türk tiyatrosuna Batılı anlamda müzikali getiren, 'Sokak Kızı İrma'dan 'Lüküs Hayat'a uzanan efsanevi eserlerin mimarı ve 'Dormen Ekolü'nün kurucusu Haldun Dormen, 97 yaşında İstanbul'da hayatını kaybetti.
Türk tiyatrosunun duayen ismi, yönetmen, oyuncu ve yazar Haldun Dormen, İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede 97 yaşında yaşama veda etti. Batılı anlamda tiyatro ve müzikalin Türkiye'deki en önemli öncülerinden olan Dormen'in vefatı, sanat dünyasını yasa boğdu.
Bir süredir enfeksiyon nedeniyle özel bir hastanede tedavi gören usta sanatçı Haldun Dormen, bugün hayata gözlerini yumdu. 'Tiyatronun Beyefendisi' olarak anılan Dormen, geride yüzlerce oyun, yetiştirdiği sayısız öğrenci ve Türk tiyatro tarihine geçen 'Dormen Ekolü'nü bıraktı.
Bir Cumhuriyet Çınarı: Mersin'den Yale'e Uzanan Yolculuk
5 Nisan 1928'de Mersin'de, Kıbrıslı iş adamı Sait Ömer Bey ile Nimet Rüştü Hanım'ın oğlu olarak dünyaya gelen Dormen, eğitim hayatına İstanbul'da Robert Koleji'nde devam etti. Tiyatroya olan tutkusu onu genç yaşta Amerika Birleşik Devletleri'ne taşıdı. Yale Üniversitesi'nde yüksek lisans yaparak tiyatro eğitimini akademik düzeyde tamamlayan sanatçı, Hollywood ve New York'ta edindiği tecrübelerle Türkiye'ye döndü.
Sahneye ilk adımını Muhsin Ertuğrul'un davetiyle 'Cinayet Var' oyunuyla atan Dormen, 1955 yılında kurduğu Dormen Tiyatrosu ile Türk sanat tarihinde yeni bir sayfa açtı.
'Dormen Ekolü' ve Müzikallerin Altın Çağı
Haldun Dormen, sadece bir oyuncu değil, aynı zamanda büyük bir tiyatro reformistiydi. Türkiye'de 'Cep Tiyatrosu' geleneğini başlattı ve Metin Serezli, Nisa Serezli, Erol Günaydın, Füsun Erbulak gibi dev isimleri sahneye kazandırarak bir ekol oluşturdu.
Batılı anlamdaki ilk müzikal olan **'Sokak Kızı İrma'**yı (1961) sahneye koyarak tarihi bir başarıya imza attı. Sanatçı; 'Hisseli Harikalar Kumpanyası', 'Şen Sazın Bülbülleri' ve 'Lüküs Hayat' gibi başyapıtlarla müzikal tiyatroyu Türk halkına sevdiren isim oldu.
Sinemada 'Altın Portakal' Başarısı
Tiyatronun yanı sıra sinemada da yönetmen ve senarist olarak rüştünü ispatlayan Dormen, 'Bozuk Düzen' ve 'Güzel Bir Gün İçin' filmleriyle 1960'lı yıllarda Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde 'En İyi Film' ve 'En İyi Senaryo' dahil olmak üzere pek çok ödüle layık görüldü. 1998 yılında 'Devlet Sanatçısı' unvanını alan usta isim, 2014 yılında ise Altın Portakal'da 'Yaşam Boyu Onur Ödülü' ile onurlandırıldı.
'Bacaklarım Sakat Ama Ben Sahneye Çıkarım'
Haldun Dormen, azmi ve tutkusuyla da gençlere ilham kaynağıydı. Bir röportajında, çocukken geçirdiği sakatlık nedeniyle ayağında oluşan hasara rağmen sahne sevdasından vazgeçmediğini şöyle anlatmıştı:
'Yale Üniversitesi'nde hocam bana 'Ayağınla komiklik yapmana gerek yoktu' dediğinde, sakat olduğumu söyledim. O an anladım ki, ben bu ayakla da sahneye çıkabilirim. Türkiye'ye döndüğümde bir eleştirmen 'Ayağın sakat, niye sahneye çıkıyorsun?' dedi. 'Ben çıkarım' dedim ve yüzlerce oyun oynadım. Umutsuzluk yok. Kendi kendinize 'Yaparsın şekerim' diyeceksiniz.'
Unutulmaz Eserleri
Haldun Dormen'in Türk tiyatrosuna miras bıraktığı bazı önemli oyun ve müzikaller şunlardır:
1955: Papaz Kaçtı
1961: Sokak Kızı İrma (İlk Batılı Müzikal)
1963: Şahane Züğürtler
1970: Oliver!
1980: Hisseli Harikalar Kumpanyası
1985: Lüküs Hayat
2008: Kibarlık Budalası
Türk tiyatrosunun başı sağ olsun.